Bu serinin büyük bölümünde yapay zekayı kendisine bir şey sorduğumuz ve karşılığında cevap aldığımız bir sistem olarak ele aldık. Bir soru soruyoruz, fotoğraf gönderiyoruz veya bir komut veriyoruz ve sistem bize bir sonuç sunuyor.
Ajan tabanlı yapay zeka ise bu yaklaşımı bir adım ileri taşıyor. Sistem yalnızca cevap vermek yerine kendisine verilen bir hedefi gerçekleştirmek için gerekli adımları kendi başına planlayıp uygulayabiliyor. Bu nedenle ajan tabanlı yapay zeka, bugün yapay zeka dünyasının en çok konuşulan konularından biri.
Cevap vermekten harekete geçmeye
Standart bir sohbet botu genellikle tepki veren bir sistemdir.
Örneğin ona bir seyahat planı hazırlamasını söylerseniz size gidilecek yerleri, otelleri ve yapılabilecek aktiviteleri sıralayabilir. Ancak araştırmayı, seçenekleri karşılaştırmayı ve rezervasyonu sizin yapmanız gerekir.
Bir yapay zeka ajanına aynı hedefi verdiğinizde ise süreç farklılaşabilir.
Uçuşları araştırabilir, fiyatları karşılaştırabilir, takviminizi kontrol edebilir ve uygun seçenekleri belirleyebilir. Yani yalnızca size ne yapabileceğinizi anlatmak yerine hedefe ulaşmak için gerçek adımlar atabilir.
Buradaki temel değişim özerklik.
Bir ajan büyük bir hedefi daha küçük görevlere bölebilir. Bu görevleri sırayla gerçekleştirebilir, elde ettiği sonuçları kontrol edebilir ve gerektiğinde sonraki adımını değiştirebilir.
Bu açıdan bir ajanı basit bir arama kutusundan çok, kendisine bir proje teslim ettiğiniz dijital bir asistan gibi düşünebiliriz.
Ajanları mümkün kılan şey araçlar
Bir yapay zeka ajanının asıl gücü, araçları kullanabilmesinden geliyor.
Tek başına bir dil modeli temelde metin üretir. Ancak dış dünyadaki farklı araçlara ve servislere erişim verdiğinizde yapabilecekleri ciddi şekilde genişler.
Örneğin bir ajan:
- Güncel bilgileri bulmak için internette arama yapabilir
- Hesaplama veya analiz yapmak için kod çalıştırabilir
- Dosyaları okuyabilir ve düzenleyebilir
- E-posta veya takvim gibi uygulamalarla bağlantı kurabilir
- Farklı yazılım ve servislerle etkileşime geçebilir
Buradaki önemli nokta yalnızca araçlara erişebilmesi değil, hangi durumda hangi aracı kullanacağına karar verebilmesi.
Bir kullanıcı “Bu konuda bana yardımcı ol” dediğinde ajan önce problemi analiz edebilir. Ardından ihtiyaç duyduğu bilgiyi bulmak için arama yapabilir, elde ettiği verileri analiz edebilir ve gerektiğinde başka araçları kullanabilir.
Böylece yapay zeka yalnızca dünya hakkında konuşan bir sistem olmaktan çıkıp dünya üzerinde işlem gerçekleştirebilen bir sisteme dönüşüyor.
Basit bir örnek
Belirli bir bütçenin altında en iyi puanlara sahip kahve değirmenini bulmasını istediğinizi düşünelim.
Klasik bir sohbet botu size bazı modeller önerebilir. Fakat bilgilerin güncelliğini kontrol etmek ve ürünleri tek tek karşılaştırmak yine size kalabilir.
Bir ajan ise bunun için daha farklı bir süreç izleyebilir.
Önce internet üzerinde farklı ürünleri arar. Daha sonra kullanıcı yorumlarını ve puanlarını inceler. Ürünlerin özelliklerini karşılaştırır. Fiyatları belirlediğiniz bütçeyle karşılaştırır ve sonunda nedenleriyle birlikte birkaç seçenek sunar.
Sizin açınızdan bütün bunlar tek bir komut gibi görünür.
Ancak arka planda sistem birden fazla adımı art arda gerçekleştirmiştir. Her adımın sonucuna bakarak bir sonraki adımın ne olması gerektiğine karar vermiştir.
Planla, uygula, gözlemle ve gerektiğinde değiştir.
Ajan tabanlı yapay zekanın temelindeki çalışma döngüsü kabaca bundan oluşuyor.
Neden önemli ve neden dikkatli olmak gerekiyor?
Ajanlar, yapay zekanın yalnızca hızlı cevaplar vermesinin ötesine geçerek daha karmaşık ve çok aşamalı işleri üstlenebilmesinin önünü açıyor.
Bir rapor hazırlamak, araştırma yapmak, dosyaları düzenlemek veya farklı uygulamalar arasında işlemler gerçekleştirmek gibi görevlerin önemli bir bölümü gelecekte ajanlar tarafından yürütülebilir.
Ancak bir sisteme hareket etme yetkisi verdiğiniz anda hata yapmasının sonuçları da büyüyor.
Bir sohbet botunun yanlış cevap vermesiyle bir ajanın yanlış kişiye e-posta göndermesi veya yanlış bir işlem gerçekleştirmesi aynı şey değil. Ajan gerçek dünyada işlem yapabildiği için küçük bir hata çok daha büyük sonuçlara yol açabilir.
Bu nedenle güvenilirlik, kontrol mekanizmaları ve insan denetimi ajan tabanlı yapay zekanın önündeki en önemli konulardan biri.
Yapay zekanın bugün geldiği noktayı anlamak için artık yalnızca neleri yapabildiğine değil, nerede sınırlarının başladığına da bakmak gerekiyor.
Tüm projelerim ve üzerinde çalıştığım konuları incelemek istersen https://hub.barisgunduz.com/ adresini ziyaret edebilirsin.
